คริสตีน ลาการ์ด ประธานธนาคารกลางยุโรป (ECB) ใช้เวทีการประชุมที่เมืองซินตราเป็นจุดประกาศ “การเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ” ของนโยบายการเงิน โดยยืนยันอย่างชัดเจนว่า ยุคของมาตรการพิเศษ เช่น การซื้อพันธบัตรขนาดใหญ่ การปล่อยสินเชื่อฉุกเฉิน และการชี้นำตลาดล่วงหน้า (Forward Guidance) ได้สิ้นสุดลงแล้ว และ ECB กำลังกลับมาใช้อัตราดอกเบี้ยเป็นเครื่องมือหลักในการควบคุมเงินเฟ้ออีกครั้ง
อย่างไรก็ตาม การกลับสู่ “นโยบายแบบพื้นฐาน” ไม่ได้หมายความว่าโลกเศรษฐกิจจะง่ายขึ้น ตรงกันข้าม ลาการ์ดชี้ว่า สภาพแวดล้อมในปัจจุบันมีความซับซ้อนและผันผวนมากกว่าเดิม
ในช่วงกว่า 10 ปีที่ผ่านมา ECB ต้องพึ่งพามาตรการที่ไม่ปกติอย่างต่อเนื่อง ทั้งการเข้าซื้อพันธบัตรจำนวนมาก การปล่อยสินเชื่อระยะยาวต้นทุนต่ำ และการส่งสัญญาณล่วงหน้าเพื่อชี้นำตลาด แต่เมื่อเงินเฟ้อเร่งตัวขึ้นจากผลของสงครามรัสเซีย–ยูเครน ธนาคารกลางจึงต้องปรับขึ้นอัตราดอกเบี้ยอย่างรวดเร็วที่สุดในประวัติศาสตร์ ซึ่งลาการ์ดมองว่าช่วงเวลาดังกล่าวเป็นเพียง “ภาวะพิเศษ” ที่ได้ผ่านไปแล้ว
ปัจจุบัน เศรษฐกิจยุโรปมีความแข็งแกร่งมากขึ้น ทั้งในด้านระบบกำกับดูแลธนาคาร กลไกจัดการวิกฤต และเครื่องมือทางการคลังร่วมกัน เช่น European Stability Mechanism และ NextGenerationEU ขณะเดียวกัน ความคาดหวังเงินเฟ้อยังคงยึดอยู่ใกล้เป้าหมาย 2% และการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานช่วยลดความเปราะบางจากราคาพลังงานได้ในระยะยาว ปัจจัยเหล่านี้เปิดทางให้ ECB กลับมาโฟกัสเป้าหมายหลักคือ “เสถียรภาพด้านราคา” ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น
แม้เครื่องมือจะ “เรียบง่ายขึ้น” แต่ความท้าทายกลับ “ซับซ้อนขึ้น” เนื่องจากแรงกระแทกทางเศรษฐกิจในปัจจุบันมักมาจากฝั่งอุปทาน เช่น ราคาพลังงาน หรือความขัดแย้งทางภูมิรัฐศาสตร์ ซึ่งสามารถเปลี่ยนแปลงได้รวดเร็ว ตัวอย่างที่ชัดเจนคือราคาน้ำมันที่เคยพุ่งขึ้นใกล้ 120 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ก่อนจะปรับลดลงอย่างรวดเร็วภายหลังมีสัญญาณผ่อนคลายของสถานการณ์
ในด้านนโยบาย ลาการ์ดย้ำว่าการปรับขึ้นดอกเบี้ยในเดือนมิถุนายนเป็นการตัดสินใจจาก “ข้อมูลเศรษฐกิจจริง” ไม่ใช่การขึ้นเพื่อป้องกันความเสี่ยงล่วงหน้า โดย ECB ประเมินว่าเงินเฟ้อจะกลับสู่ระดับเป้าหมาย 2% ได้ในช่วงปลายปี 2027 เท่านั้น และยังจำเป็นต้องใช้นโยบายการเงินที่เข้มงวดต่อเนื่อง
จุดเปลี่ยนสำคัญอีกประการคือ ECB จะ “ไม่ใช้ Forward Guidance แบบเดิมอีกต่อไป” แต่จะหันมาอธิบายกรอบการตัดสินใจ (reaction function) แทน โดยพิจารณาจาก 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่ แนวโน้มเงินเฟ้อ เงินเฟ้อพื้นฐาน และความแรงของการส่งผ่านนโยบายสู่เศรษฐกิจจริง
แนวทางนี้ทำให้ตลาดการเงินต้องกลับมาทำหน้าที่ตีความข้อมูลด้วยตนเองมากขึ้น และในหลายกรณี ตลาดได้เริ่มปรับตัวล่วงหน้าก่อนการตัดสินใจของธนาคารกลางแล้ว เช่น การที่อัตราดอกเบี้ยในตลาดปรับขึ้นตั้งแต่ก่อนการประชุม ซึ่งสะท้อนว่ากลไกตลาดกำลังกลับมามีบทบาทนำอีกครั้ง
ที่มา : UK Finance Yahoo
