อ้างอิงเนื้อหา Yahoo Finance วันที่ 14 มีนาคม 2026
เรย์ ดาลิโอ นักลงทุนมหภาคระดับโลก เปิดเผยมุมมองเชิงลึกจากการศึกษาประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 500 ปี โดยระบุว่า สถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นในโลกปัจจุบันไม่ใช่เรื่องใหม่ หากแต่เป็นรูปแบบซ้ำของสิ่งที่เคยเกิดขึ้นมาแล้วหลายครั้งในอดีต และขณะนี้โลกกำลังก้าวเข้าสู่ช่วงที่อันตรายที่สุดของสิ่งที่เขาเรียกว่า “วัฏจักรใหญ่” (Big Cycle)
ดาลิโออธิบายว่า ในฐานะนักลงทุนที่ต้องคาดการณ์อนาคตมาอย่างยาวนานกว่า 50 ปี ทำให้ต้องศึกษาความสัมพันธ์เชิงเหตุและผลของเหตุการณ์ทางเศรษฐกิจ การเมือง และภูมิรัฐศาสตร์ โดยพบว่า “ระเบียบโลก” ไม่ว่าจะเป็นระบบการเงิน ระบบการเมืองภายในประเทศ หรือระบบภูมิรัฐศาสตร์ ล้วนมีลักษณะ “เกิดขึ้น–พัฒนา–เสื่อมถอย” เป็นวงจรซ้ำ ซึ่งโดยเฉลี่ยจะมีระยะเวลาประมาณ 75 ปี (บวกหรือลบราว 30 ปี)
ดาลิโอเชื่อว่า โลกในช่วงข้างหน้าจะมีลักษณะ “แตกต่างอย่างสิ้นเชิง” จากสิ่งที่ผู้คนคุ้นเคยในยุคหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 และจะมีความคล้ายคลึงกับช่วงก่อนปี 1945 ซึ่งเป็นยุคที่เต็มไปด้วยความผันผวน ความขัดแย้ง และความไม่แน่นอนในระดับสูง
ในกรอบแนวคิดของดาลิโอ วัฏจักรใหญ่แบ่งออกเป็น 6 ระยะ โดย “ระยะที่ 6” คือช่วงล่มสลายและความไร้ระเบียบขั้นรุนแรง ขณะที่ “ระยะที่ 5” เป็นช่วงก่อนหน้า ซึ่งเป็นจุดที่โลกกำลังยืนอยู่ในปัจจุบัน นั่นหมายถึงโลกกำลังเคลื่อนเข้าสู่จุดเปลี่ยนสำคัญ
ดาลิโอ ระบุว่า มุมมองของเขาแตกต่างจากคนส่วนใหญ่ เนื่องจากเขามองผ่าน “เลนส์ของประวัติศาสตร์ระยะยาว” มากกว่าการยึดติดกับเหตุการณ์ระยะสั้น ทำให้สถานการณ์ปัจจุบันเปรียบเสมือน “ภาพยนตร์ที่เคยดูมาแล้วหลายครั้ง” เพราะรูปแบบเหตุการณ์กำลังเกิดซ้ำในลักษณะเดิม
ดาลิโอย้ำว่า สิ่งที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน “ไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่เป็นสิ่งที่ดูเหมือนใหม่” สำหรับคนส่วนใหญ่ เพราะไม่เคยเผชิญในช่วงชีวิตของตน โดยเมื่อศึกษาย้อนหลัง พบว่าช่วงปี 1929–1945 เป็นช่วงที่ระบบการเงิน การเมือง และภูมิรัฐศาสตร์พังทลาย ก่อนจะถูกสร้างระเบียบโลกใหม่ในปี 1945 ซึ่งนำโดยสหรัฐอเมริกา และพัฒนามาจนถึงปัจจุบันในรูปแบบที่ใกล้เคียงกับช่วงก่อนปี 1939
นอกจากนี้ ปัจจัยภายนอก เช่น ภัยธรรมชาติ (ภัยแล้ง น้ำท่วม โรคระบาด) และเทคโนโลยีใหม่ ล้วนมีบทบาทสำคัญต่อการเปลี่ยนแปลงของวัฏจักรดังกล่าว
ในเชิงโครงสร้าง ดาลิโอชี้ว่า วัฏจักรหนี้และการเงินเป็นตัวขับเคลื่อนสำคัญ โดยเมื่อระดับหนี้และภาระดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นเร็วกว่า “รายได้” จะทำให้การใช้จ่ายถูกบีบตัว จนนำไปสู่ปัญหาการชำระหนี้ และข้อจำกัดทางเศรษฐกิจ
เมื่อสถานการณ์นี้เกิดขึ้นพร้อมกับ
- ปริมาณหนี้และพันธบัตรจำนวนมากในระบบ
- การขาดดุลงบประมาณระดับสูง
- ความจำเป็นในการออกพันธบัตรเพิ่มมากกว่าความต้องการซื้อ
จะทำให้เกิดภาวะ “อุปสงค์–อุปทานไม่สมดุล” ส่งผลให้มูลค่าของตราสารหนี้และสกุลเงินลดลง
ซึ่งดาลิโอพบว่า ช่วงก่อนสงครามและความขัดแย้งรุนแรง มักทำให้เจ้าหนี้กังวลว่าประเทศผู้ออก “สกุลเงินสำรอง” อาจลดค่าเงินหรือผิดนัดชำระหนี้ ส่งผลให้ธนาคารกลางและนักลงทุนย้ายเงินจากพันธบัตรไปสู่ “ทองคำ” เพื่อป้องกันความเสี่ยง ซึ่งเขามองว่าสถานการณ์ปัจจุบันกำลังสะท้อนรูปแบบเดียวกันนี้
สำหรับสัญญาณสำคัญของ “ระยะที่ 5” ที่โลกกำลังเผชิญ ได้แก่
- หนี้ภาครัฐที่เพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว พร้อมความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ ส่งผลให้ความเชื่อมั่นต่อเงินสกุลหลักลดลง และเกิดการเคลื่อนย้ายเงินไปยังทองคำ
- ความเหลื่อมล้ำด้านรายได้ ความมั่งคั่ง และค่านิยมที่ขยายตัว นำไปสู่การเมืองแบบสุดขั้วทั้งฝั่งซ้ายและขวา และความขัดแย้งที่ยากต่อการประนีประนอม
- การเปลี่ยนผ่านจากโลกที่มีมหาอำนาจนำหนึ่งเดียว ไปสู่โลกที่เกิดการแข่งขันระหว่างมหาอำนาจหลายขั้ว
ดาลิโอเตือนว่า เงื่อนไขเหล่านี้ในอดีตมักนำไปสู่ “วิกฤตการเงิน ความขัดแย้ง และสงคราม” มากกว่าการยึดหลักกติกา โดยเฉพาะในประเทศประชาธิปไตย ซึ่งเมื่อความขัดแย้งรุนแรงและความเชื่อมั่นในระบบลดลง มักเปิดทางให้ผู้นำแบบอำนาจนิยมเข้ามามีบทบาท ดังเช่นที่เกิดขึ้นในทศวรรษ 1930
ดาลิโอยังชี้ให้เห็นว่า ปัจจุบันโลกกำลังเผชิญแนวโน้มสำคัญ ได้แก่
- หนี้และการขาดดุลขนาดใหญ่ พร้อมการด้อยค่าของเงินกระดาษ โดยเฉพาะดอลลาร์ และราคาทองคำที่ปรับตัวสูงขึ้น
- ความแตกแยกทางการเมืองและอุดมการณ์ที่รุนแรงขึ้น
- การสั่นคลอนของระเบียบโลกหลังปี 1945 และพันธมิตรสำคัญ เช่น NATO พร้อมการกลับมาของการแข่งขันเชิงอำนาจระหว่างมหาอำนาจ
เมื่อพิจารณาภาพรวมทั้งหมด ดาลิโอเห็นว่า โลกปัจจุบัน “มีความคล้ายคลึงกับช่วงก่อนปี 1945 มากกว่าช่วงหลังสงครามโลก” ซึ่งอาจทำให้ผู้คนประเมินสถานการณ์ผิดพลาด
อย่างไรก็ตาม ดาลิโอย้ำว่าอนาคต “ไม่ได้ถูกกำหนดไว้ล่วงหน้า” ยังมีความเป็นไปได้ที่ผู้นำโลกจะสามารถร่วมมือกันเพื่อหลีกเลี่ยงความขัดแย้งรุนแรงได้ แต่ด้วยธรรมชาติของมนุษย์ เขาระบุอย่างตรงไปตรงมาว่า “ไม่ได้มองโลกในแง่ดีนัก”
ดาลิโอระบุว่า มุมมอง “วัฏจักรใหญ่” นี้ เป็นเครื่องมือสำคัญในการทำความเข้าใจอนาคต และหวังว่าจะช่วยให้ผู้มีส่วนเกี่ยวข้องสามารถเตรียมรับมือกับความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ที่กำลังจะเกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ
อ้างอิงเนื้อหา Yahoo Finance
