สำนักข่าวซินหัวรายงานว่า เกิดเหตุขู่วางระเบิดระลอกใหม่ ป่วนเที่ยวบินโดยสารทั่วยุโรปกว่า 20 เที่ยวบินเมื่อวันพฤหัสบดี (5 พ.ย.) ส่งผลให้นักบินต้องเปลี่ยนเส้นทางลงจอดฉุกเฉิน กองทัพต้องส่งเครื่องบินขับไล่ขึ้นประกบ และสนามบินหลายแห่งต้องเร่งตรวจค้นเพื่อความปลอดภัย แม้ผลการตรวจสอบจนถึงขณะนี้จะยังไม่พบวัตถุระเบิดก็ตาม
เหตุการณ์ครั้งนี้เกิดขึ้นต่อเนื่องจากเหตุขู่วางระเบิดลักษณะเดียวกันเมื่อต้นสัปดาห์ กระทบทั้งสายการบินและสนามบินในหลายประเทศ จนเกิดคำถามตามมาถึงต้นตอของคำขู่ ผลกระทบต่อเครือข่ายการบินที่เชื่อมโยงกันทั่วยุโรป ตลอดจนความพร้อมของเจ้าหน้าที่ในการรับมือกับภัยคุกคามข้ามพรมแดน
เบื้องหลังคำขู่ระลอกใหม่
สายการบินที่เผชิญเหตุครั้งนี้มีทั้งไรอันแอร์ (Ryanair), ฟินน์แอร์ (Finnair), วิซซ์แอร์ (Wizz Air), แอร์ลิงกัส (Aer Lingus), ล็อต โปลิช แอร์ไลน์ส (LOT Polish Airlines) และอีเจียนแอร์ไลน์ส (Aegean Airlines) ครอบคลุมเส้นทางบินระหว่างสหราชอาณาจักร ไอร์แลนด์ อิตาลี โปแลนด์ บัลแกเรีย และกรีซ
คำขู่ส่วนใหญ่ส่งผ่านทางอีเมลนิรนาม โดยสถานีโทรทัศน์ ไร นิวส์ 24 (Rai News 24) ของอิตาลีรายงานว่า มีอีเมลภาษาอิตาลีฉบับหนึ่งส่งถึงผู้บริหารสนามบินฟิอูมิชิโน (Fiumicino) ในกรุงโรมและบริษัทในสนามบิน ส่งผลให้ต้องแจ้งเตือนภัยฉุกเฉินไปยังเที่ยวบินขาเข้ากรุงโรมถึง 2 ลำที่เดินทางมาจากเฮลซิงกิและดับลิน ขณะที่สนามบินมิลาโนมัลเปนซา (Milan Malpensa) ก็ได้รับคำเตือนในลักษณะเดียวกัน
เหตุการณ์ที่ลุกลามเป็นวงกว้างและมีสายการบินตกเป็นเป้าหมายหลายแห่ง ทำให้หลายฝ่ายตั้งข้อสังเกตว่าอาจทำกันเป็นขบวนการ แม้ทีมสืบสวนยังไม่พบหลักฐานเชื่อมโยงว่ามาจากแหล่งเดียวกันก็ตาม
แมทธิว โบรี ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายข่าวกรองและผู้ร่วมก่อตั้ง ออสเปรย์ ไฟลท์ โซลูชันส์ (Osprey Flight Solutions) บริษัทที่ปรึกษาด้านความปลอดภัยการบิน วิเคราะห์ว่าเรื่องนี้เป็นไปได้หลายทาง ทั้งพฤติกรรมเลียนแบบหลังเกิดเหตุขู่ครั้งแรก การจงใจส่งคำขู่ป่วนซ้ำ ๆ ของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง หรืออาจเชื่อมโยงกับ สงครามลูกผสม (Hybrid Warfare) ที่มีรัฐหรือกลุ่มผู้สนับสนุนรัฐอยู่เบื้องหลัง
ด้านนักวิเคราะห์ความมั่นคงชี้ว่า การปล่อยข่าวขู่วางระเบิดซ้ำ ๆ เช่นนี้ แม้คนร้ายไม่ได้คิดจะลงมือก่อเหตุจริง แต่อาจต้องการปั่นป่วนให้ผู้โดยสารตื่นตระหนก สร้างภาระค่าใช้จ่ายให้สายการบิน และลองเชิงระบบรับมือของเจ้าหน้าที่การบิน
ขณะที่อะพอสโตลอส ทซิตซิโกสตาส กรรมาธิการยุโรปด้านการขนส่งและการท่องเที่ยว แถลงที่กรุงดับลินว่า ยังเร็วเกินไปที่จะด่วนสรุปว่าเหตุการณ์เหล่านี้เกี่ยวข้องกัน หรือเป็นการโจมตีทางไซเบอร์หรือไม่ โดยเจ้าหน้าที่ของแต่ละประเทศกำลังเร่งสืบสวนหาความจริง
คำขู่ลวงแต่ป่วนจริง กระทบภาคการบินอย่างไร
เหตุการณ์ครั้งนี้ตอกย้ำว่า แม้สุดท้ายจะเป็นเพียงคำขู่ลวง แต่กลับสร้างความโกลาหลข้ามพรมแดน และบีบให้เจ้าหน้าที่ต้องงัดมาตรการความปลอดภัยขั้นสูงสุดมาใช้ ส่งผลให้สิ้นเปลืองกำลังคนและงบประมาณมหาศาล ทั้งฝ่ายรักษาความปลอดภัยสนามบิน ตำรวจ หน่วยกู้ภัยฉุกเฉิน หรือแม้กระทั่งกองทัพ
เห็นได้ชัดจากเที่ยวบินของแอร์ลิงกัส เส้นทางดับลิน-โรม ที่ต้องเบี่ยงเส้นทางไปลงจอดฉุกเฉินยังฐานทัพอากาศเอเวรอของฝรั่งเศส เจ้าหน้าที่ต้องรีบอพยพผู้โดยสาร 151 คนและลูกเรือ 6 คนออกจากเครื่องอย่างปลอดภัย ก่อนส่งหน่วยเก็บกู้ระเบิดเข้าตรวจค้น
ส่วนที่อิตาลี กองทัพต้องส่งเครื่องบินขับไล่ขึ้นประกบเครื่องบินของฟินน์แอร์จากเฮลซิงกิเพื่อคุมเชิงก่อนลงจอดที่โรม เช่นเดียวกับเที่ยวบินในบัลแกเรีย กรีซ และโรมาเนีย ที่ต้องเปลี่ยนเส้นทางและมีการตรวจค้นวุ่นวาย ก่อนจะยืนยันในภายหลังว่าไม่มีเหตุอันตรายแต่อย่างใด
โจจิ เวทส์ จากสมาคมนักบินพาณิชย์แห่งสหราชอาณาจักร (BALPA) ระบุว่า สายการบินมีทีมคอยประเมินว่าคำขู่มีน้ำหนักน่าเชื่อถือเพียงใด หากพบว่ามีความเสี่ยงจริง จะแจ้งเตือนนักบินทันทีเพื่อใช้มาตรการรับมือ โดยเป้าหมายสำคัญอันดับแรกสำหรับเครื่องที่อยู่กลางอากาศ คือต้องรีบนำเครื่องลงจอดให้เร็วและปลอดภัยที่สุด
ความเปราะบางของโครงสร้างพื้นฐานยุโรป
เหตุป่วนการบินระลอกนี้ยิ่งซ้ำเติมความกังวลเรื่องความปลอดภัยของโครงสร้างพื้นฐานสำคัญทั่วยุโรป หลังเกิดเหตุโจมตีระบบบริการจำเป็นติดต่อกันหลายครั้ง โดยช่วงต้นสัปดาห์ เพิ่งเกิดเหตุแฮกเกอร์โจมตีระบบทำความเย็นของซูเปอร์มาร์เก็ตในยุโรปอย่างน้อย 11 ประเทศ ทำให้อาหารเน่าเสียจนต้องทิ้งมหาศาล ขณะที่ฝรั่งเศส คลังเก็บพลาสมา 3 แห่งของสำนักงานบริการโลหิตแห่งชาติก็ถูกแฮกเกอร์โจมตีระบบความเย็นเช่นกัน แม้เบื้องต้นยังไม่พบจุดเชื่อมโยงกับเหตุขู่วางระเบิดเที่ยวบินก็ตาม
ด้านสำนักงานความปลอดภัยการบินแห่งสหภาพยุโรป (EASA) ยืนยันว่าจะจับตาเรื่องนี้อย่างใกล้ชิดเพื่อประเมินความเสี่ยง ขณะที่แคลร์ จอร์จส์ รองโฆษกยูโรโพล (Europol) ระบุว่า ยูโรโพลพร้อมเข้าช่วยเหลือทันทีหากแต่ละประเทศร้องขอ โดยเฉพาะหากพบว่าคำขู่เหล่านี้โยงใยกับขบวนการก่อการร้ายหรืออาชญากรรมข้ามชาติ
เรื่องนี้ยังสร้างความตึงเครียดด้านความมั่นคงให้แก่ไอร์แลนด์ ก่อนหน้าเป็นเจ้าภาพจัดประชุมสุดยอดผู้นำ 2 งานใหญ่ที่กรุงดับลินในสัปดาห์หน้า ทั้งการประชุมสุดยอดประชาคมการเมืองยุโรป (EPC) และการประชุมอย่างไม่เป็นทางการของผู้นำอียู โดยเฮเลน แมคเอนตี รัฐมนตรีกลาโหมไอร์แลนด์ ยอมรับว่าเหตุขู่วางระเบิดที่เกิดขึ้น น่าเป็นห่วงอย่างยิ่ง พร้อมยืนยันว่ารัฐบาลจะคุมเข้มความปลอดภัยขั้นสูงสุดเพื่อดูแลผู้นำราว 55 คนที่จะเดินทางมาร่วมประชุม
ที่มา : สำนักข่าวอินโฟเควสท์
